تبلیغات
یادداشتهای یک کتابدار جوان! - گزارش اجرای طرح از کتابدار بپرس در وبلاگ کتابخانه مرکزی بوکان (بخش اول)

گزارش اجرای طرح از کتابدار بپرس در وبلاگ کتابخانه مرکزی بوکان (بخش اول)

تاریخ:پنجشنبه 26 آذر 1394-09:41 ق.ظ

رشد و توسعه فناوریهای جدید نحوه دسترسی کاربران به کتابخانه ها را تغییر داده است. این فناوریها در عرصه های مختلف زندگی بشری نفوذ کرده است. استفاده گسترده از انواع گوشی های هوشمند یکی از بارزترین نشانه های این تغییر است. این مسئله حضور فیزیکی در کتابخانه های عمومی را نیز کمرنگ کرده است. کتابخانه برای تحقق بخشیدن به رسالتشان که همانا دسترسی به اطلاعات برای همه کس در همه جاست، نیاز دارند خود را با تغییرات پیشرو هماهنگ نموده و از این فناوریها به عنوان یک فرصت در جهت جذب گسترده تر مخاطبان و دسترسی سریعتر به منابع مورد نیاز استفاده نمایند.


مخاطب کتابخانه های عمومی طیفی گسترده از اقشار جامعه با سطوح تحصیلات مختلف و رده های سنی متنوع را دربرمی‌گیرد. بر همین اساس نیازهای آنان نیز متفاوت و گوناگون خواهد بود. با توجه به مخاطبان بالقوه کتابخانه های عمومی انتظار می رود پرسشها و نیازهای کاربران نیز متنوع و گسترده باشد. اگرکتابخانه ها  بخواهند با وجود تغییرات بسیار همواره به حیات خویش ادامه دهند لازم است تا رویکرد خویش را تغییر داده و به عنوان یک مشاور اطلاعاتی پاسخگوی پرسشهای کاربران در محیط فیزیکی و مجازی باشند. این پاسخگویی در طیفی بین ارجاع به منابع مفید تا یافتن عین پاسخ کاربران قرار خواهد گرفت.


پرواضح است که ما کتابداران قصد نداریم به جای متخصصان سایر رشته همچون پزشکان، مهندسان کشاورزی و معماران و ... تصمیم بگیریم بلکه ما تربیت شده‌ایم تا مجراهای صحیح دسترسی به اطلاعات درست را بشناسیم و به دیگران بشناسانیم. در حقیقت کتابداران به عنوان راهنما و همراه کاربران عمل می‌کنند و در کتابخانه های عمومی که از آن به عنوان دانشگاه مردم یاد می شود نقش آموزگاری را عهده دار هستند. مسلما ایجاد این پل ارتباطی با مخاطبان و استمرار آن به تثبیت موقعیت کتابخانه ها خواهد انجامید. از طرف دیگر این مسئله باعث می‌شود کتابداران آموخته های نظری درس مرجع شناسی را به حیطه عمل در آورند و مهارتهای خویش را ارتقا دهند.


هدف اصلی ما از ایجاد بخش "از کتابدار بپرس" در وبلاگ کتابخانه مرکزی بوکان پررنگ نمودن رسالت کتابخانه و جذب مخاطبان در دنیای مجازی بود. چه بسا افرادی با مراجعه به وبلاگ علاقه مند به حضور و عضویت در کتابخانه بشوند.  تجربه نشان می دهد اکثر کاربران ایرانی از پرسیدن ابا دارند و تا کتابداران به سراغ آنان نروند و فنون مصاحبه مرجع را اجرا ننمایند، نمی توان نیازها و سلایقشان را دریافت. این ارتباط در محیط مجازی راحتتر خواهد بود چرا که کاربران می‌توانند با نام مستعار خود را معرفی نمایند و با وبال خاطر نیازها و خواسته هایشان را بیان نمایند. 


در مقاله ای سوالات کاربران کتابخانه های غرب مرور شده بود. آنان در تماس با کتابدار کتابخانه چنین پرسشهایی طرح کرده بودند:

-        اسم اسب ناپلئون چه بود؟

-        شروع مسابقات لیگ برتر بیس بال چه تاریخیه؟

-        من قصد دارم یه رمان اسپانیایی بخونم که فکر می کنم عنوانش یه چیزی تو مایه ی" زمان طولانی در غاری تاریک" باشه؟

کتابداران کتابخانه های عمومی نیز می‌توانند با کسب تجربه و آگاهی از محتوای منابع اطلاعاتی به آسانی به سوالاتی از این دست پاسخ گویند و به عنوان یک راهنما در کنار مراجعان قرار گیرند.


تجارب سایر کتابخانه ها

پیدایش و رشد خدمت مرجع به منزله خدمتی منحصر به کتابخانه ها، از سال 1876 و با بنیانگذاری انجمن کتابداری امریکا آغاز شد. از آن زمان تاکنون خدمت مرجع به صورت جدی مورد توجه پژوهشگران و کتابداران قرار گرفته و یکی از مولفه های تاثیر گذار در هر کتابخانه ای به شمار می آید.

ویلیام کتز کار مرجع را هنر یافتن اطلاعات تعریف کرد و از آن به عنوان یک فرایند نام برد. رانگاناتان کتابدار فقید هندی مرجع را قلب خدمات کتابخانه ای می داند. از این رو به روز بودن منابع بخش مرجع، آشنایی کتابداران با نحوه استفاده از این منابع و نیز اشراف و آگاهی به جستجو در اینترنت و تشخیص اطلاعات درست از ویژگی های کتابداران مرجع می باشد.

ظهور اینترنت و فناوری های نوین ارتباطی باعث تغییرات سریع و تحولات مهمی در فرایند ذخیره سازی و پردازش اطلاعات در کتابخانه ها شد. یکی از حوزه های متحول شده در کتابخانه ها، افزودن خدمات مرجع دیجیتال به خدمات مرجع سنتی بود که از دهه 1970 وارد حوزه کتابداری شد.

از جمله مراکزی که در ایران به میز مرجع مجازی مجهزند میتوان به بخش " از ما بپرسید" در وب سایت کتابخانه ملی و نیز حضور آنلاین کتابداران مجلس در وب سایت کنسرسیوم محتوای ملی اشاره کرد. در کتابخانه ملی امکان ارسال پرسش در قالب یک فرم از پیش طراحی شده فراهم آمده است و در کنسرسیوم محتوای ملی نیز در ساعاتی مشخص کتابداران به صورت آنلاین و در قالب چت روم به سوالات مطرح شده پاسخ می دهند.





داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo