تبلیغات
یادداشتهای یک کتابدار جوان! - گزارش مشروح جلسه نقد کتاب « خه زینه هه رمان» در کتابخانه مرکزی بوکان

گزارش مشروح جلسه نقد کتاب « خه زینه هه رمان» در کتابخانه مرکزی بوکان

تاریخ:یکشنبه 18 مهر 1395-01:51 ب.ظ

جلسه نقد کتاب « خه زینه هه رمان» ]گنج جاوید[ با حضور اساتید، شاعران، نویسندگان، اهالی قلم و مردم شریف شهرستانهای بوکان، سقز و اشنویه روز چهارشنبه 14 مهر ماه 1395 ساعت 4 عصر در آمفی تئاتر کتابخانه مرکزی بوکان برگزار شد. منتقدان در این جلسه نقاط برجسته و ضعیف کتاب را مورد بررسی قرار دادند و پیشنهادهایی برای ویرایش بعدی در اختیار نویسنده قرار گرفت.

آقای یس قریشی در مقام منتقد به تاریخ فولکور و حضور آن در ادبیات اشاره کرد و افزود: اولین بار در ایران رشید یاسمی در سال 1314 به جای فولکور از ادب عامه استفاده کرد. فولکور بسیار گسترده است و از شعر تا رقص و آهنگ را در بر می گیرد. فولکلور آثار مردم درس نخوانده ای است و از این منظر با ادبیات نوشتاری متفاوت است. فولکلور حال و هوا و اندیشه پیشینیان ماست. در کردی به داستان شعر مانند به یت می گویند که سبک آن هجایی است. این شیوه در مناطق مختلف ایران از گیلان یا آذربایجان و کردستان با نام های متفاوتی آمده است. ایشان در ادامه به محتوای اثر اشاره کرد و تاکید کرد: حفظ گنج فولکلور وظیفه ماست و لازم است آن را به نسل آینده امانتدارانه منتقل کنیم. آقای قریشی افزود:  خه زینه ی هه رمان با همت آقای سلاح نیساری در سال 95 و از سوی نشر زانکو در 182 صفحه به چاپ رسیده است. این اثر از نگاه عشق و دلدادگی به فولکلور نگریسته و با استفاده از زبان تمثیل و تشبیه آن را معنا نموده است.

                                                                     

آقای مصطفی ایلخانی زاده موسس کانون فرهنگی ادب دومین سخنران این جلسه بود. ایشان ضمن تشکر از همکاری کتابخانه مرکزی به مهمانان اشنویه و سقز نیز خیرمقدم گفت و افزود: موسسه ادب در کنار آموزش ادبیات کردی، به حوزه ادبیات کودکان و نقد نیز وارد شده و کلاس هایی در این زمینه در نقاط مختلف کردنشین ترتیب داده است. در جدیدترین اقدام همایش ادبیات کودکان در 11 و 12 آذر برگزار می شود که تا 15 آبان مهلت ارسال مقاله آن می باشد.  در نهایت ایشان از آقای نیساری به عنوان نویسنده ای فعال تقدیر کرد  و افزود من کتاب بنه ره تی مه ته لی کوردی از میرزا ابراهیم افخم را از اولین آثار در حوزه فولکور کردی می دانم.

در ادامه این برنامه آقای نیساری و دخترش آلا به روی سن آمدند. آلا ضمن خوش آمدگویی به مهمانان پدرش شعری زیبا درباره لباس کردی و زیبایی های آن قرائت نمود. آقای نیساری بعد از خیرمقدم به مهمانان فولکلور ، از احترام آنان نسبت به ادب شفاهی قدردانی کرد و افزود: شما به کسانی که در طول تاریخ نامشان گم شد یا به خواننده هایی (گورانی بیژ) که عناوین نامناسبی همچون لوتی را یدک کشیدند در حالیکه آنان نگهبان فولکلور ما بودند، حرمت نهادید. ایشان با اشاره به خاستگاه فولکلور تاکید کردند: فولکلور را حوادث تلخ و شیرین زندگی این گمنامان تشکیل می دهد. فولکلور هرگز کمرنگ نخواهد شد و گرد زمان بر آن نخواهد نشست. گورانی کردی از عشق و جدایی و دلدادگی می گوید. این حکایت دلدادگی هنوز هم ادامه دارد و ما باز از آن درس عبرت نمی گیریم و هر بار مار عشق ما را و فرزندان ما را نیش می زند. اما من نمی دانم چرا این فراموشی در ما انسانها روی می دهد. ما مردان همواره مانع عشق زنان بودیم و امروز هم این کار را انجام می دهیم. عشق متعلق به همه موجودات است و ما نمی توانیم مانع باز شدن غنچه شویم! من در این اثر اصلا خودم را سانسور نکردم و به قول آقای گردیگلانی سر قلمم را نبریدم. کار بعدی من گردآوری اشعار آهنگ های ما موستا حسن زیرک خواهد بود که از مدتی قبل آن را شروع کرده ام. بهتر است مثل مجیوری گولی وه لای سه ری نه که وم! اما از شما منتقدان تقاضا دارم نوشته هایتان درباره کتاب را در اختیار من قرار دهید تا در ویرایشهای بعدی کتاب اعمال نمایم.

نویسنده و رمان نویس بوکانی آقای حسین شیربیگی سخنران بعدی این جلسه بود. ایشان صحبت هایش را اینگونه آغاز کرد: به خیر هاتن، بریگ گه ش ببنه وه! خوش آمدید . به یاد دوستانی که فعالانه در خدمت فولکور و زبان و زبان و زبان کردی بودند به این جلسه آمدیم. خوشبختانه طی این سی سال، صاحب نظران کرد خیلی دلسوزانه سه هزار سال تاریخ شفاهی ما را جبران کردند. تاریخی که سه هزار سال حق ثبت نداشت. بدون شما مخاطبان، با برادری و پشتیبانی شما خواهران وبرادران این عزیزان توانستند میراث گذشتگان ما را ثبت نمایند. ما بدون گذشته امروز و حتی فردایی نخواهیم داشت. ساختن قصر زیبا و زندگی سربلندانه نیازمند با هم بودن ما ست. دست برای مشت شدن به همه انگشتان نیاز دارد. امروز ما در خدمت یکی از این آثار هستیم. منطقه بوکان و حومه بعد از کتابخانه بابان، بزرگترین گنجینه ادبیات موکریان را در خود نگاه داشته است. قبل از هه ژار و هیمن ما کسانی چون مصباح الدیوان ادب، سیف القضات و احمد کور و ... را داشتیم که منابع این کتابخانه را نگاشتند. علاوه بر این بوکان در حوزه داستان هم فعال بوده اما متاسفانه در زمینه نقد و بررسی فعالیت پررنگی نداشتیم. متاسفانه به یت دان و فولکلور دان ما دارند یکی پس از دیگری از دنیا می روند. هر چند خوشبختانه در چند سال اخیر پاره ای از افسانه های کردی گردآوری و منتشر شده اما کارهای حوزه گورانی و به یت کردی کم بوده که با این اثر آقای نیساری شروع شده است. ایشان با بیان عمومی بودن نقد تاکید کرد: ما نیاز داریم که نقدها را کانالیزه کنیم و به صورت موضوعی آن را دسته بندی نماییم که کتاب خه زینه هه رمان در این مسیر و با رویکرد عاشقانه به نگارش درآمده است. من این رویکرد را نقطه قوت اثر می دانم. در این کتاب همچنین تفسیر و معنای ترانه ها نیز آمده که در بعضی از آنها علاوه بر مفهوم دلدادگی، مفاهیمی چون اقتصاد و اندیشه انقلابی نیز برداشت می شود. آقای شیربیگی بیت « گری دلداری به ر نه بی له که س / بدری له هه ر که س ده یکا به قه قنه س » را زیباترین بخش مجموعه دانست و افزود: عشق کردها نیز چون ققنوس است که در آتش آن می سوزد و هر صبح از خاکستر خود زنده می شود. فرهنگ ما این قدر غنی است و عشق ما آنقدر پاک بوده که بوی عرفان از آن به مشام می رسد. گاهی که به شعر یک خواننده (آواز خوان) گوش می دهیم، اشک از چشمان ما  جاری می شود. زیبای کرد از عاشق خود می خواهد با او از گل بگوید و از زیبایی. خه زال در چله زمستان از لاس گل سرخ می خواهد. سیامند بعد از فرار کردن با دختری که هفت برادر دارد به دامن کوه «کیله سیپان» {به سوی بلندی می رود}پناه می برد. در جای جای شعر کردی عشق سازنده را شاهد هستیم ، عشقی که قصر خوشبختی را بنیاد می نهد.

آقای شیربیگی تاکید کرد در همه امور مثل اجدادمان کردانه رفتار کنیم. در انقلاب هم کار ما برادرانه است و هیچگاه به دنبال تاراج دیگران نبودیم مثل فتح کرکوک که شورای برادری برای اداره شهر تشکیل دادیم. در نهایت آقای شیربیگی بیت به بیت این کتاب را نجوای دل عاشق ما کردها دانست و تصریح کرد: از اینکه همه درگیریهای روزمره را با زندگی ماشینی به کنار نهادید و مهمان فولکلور بودید از شما قدردانی می کنم و امیدوارم فردا ساعت 4 عصر در سالن سیمرغ هم مهمان آقای محمد رمضانی باشید با مراسم رونمایی از  کتاب «هه را و توره یی» ویلیام فالکنر امریکایی که مستقیما از انگلیسی به کردی ترجمه شده است.

                                                                                   

آقای محمد سعید نجاری متخلص به ئاسو سخنران بعدی جلسه، کتاب خه زینه هه رمان را بخشی از ادب فولکلور کردی دانست. ایشان ضمن تفاوت قائل شدن بین فرهنگ و فولکلور تاکید کرد: «ره شوکی» واژه نامناسب و نازیبایی است و من آن را به عنوان جایگزین ادب عامه نمی پسندم. بین گورانی و شعر گورانی هم تفاوت وجود دارد. گردآوری چنین کتابی یکی از آرزوهای من بود اما وقت نشد و عمرم هم در شرف پایان است. آرزو داشتم استاد دانشگاه شوم و برای گردآوری چنین ترانه هایی از دانشجویانم کمک بگیرم. ایشان با رد اینکه فولکلور آثار عوام است تصریح کرد: فولکلور را بزرگان ما گفته اند. بزرگانی چون مولوی تاوه گوزی. شعر کردی هجایی نیست. شاعر یا گورانی بیژ از بین 252 وزن یکی را برمی گزیند و نظمی خومالی می آفریند نه فولکلور. در حال حاضر آنچه برای ادبیات فولکلور ما ضروری است بررسی علمی گورانی هاست. به نظر من تنها لازم بود بعضی از ابیات معنا شوند تا همه آنها. به آقای نیساری توصیه می کنم چنین کارهایی را به تنهایی نه ، بلکه با همکاری همه ما انجام دهد چرا که چنین آثاری نیازمند پژوهش های میدانی است. شبیه همان کاری که محمد مکری انجام داد. ایشان با بیان اوزان تصنیف گورانی افزود: در ادب کردی سه وزن برای گورانی داریم اول فعلن فعولن فعلن فعولن که مولوی از آن بسیار استفاده کرده است و بیشترین تصنیف های کردی در این وزن ساخته شده اند. دوم مستفعلن فعولن مستفعلن فعولن که زیباترین و قوی ترین ترانه های با این وزن سروده شده اند. سوم فعلن فعلن فعلن این وزن مهمترین وزن تصانیف کردی است و سی درصد از اشعار کردی به این وزن سروده شده اند مثل یا خودا هه روا گه رد و توز بی / ده سروکه ت له ملان ئالوز بی / له یلا جه ژنت لی پیروز بی /

در نهایت ایشان ضمن قدردانی از آقای نیساری تاکید کرد: کاش فقط ترانه ها را گردآوری می کرد ی چرا که نسل حاضر و نسل آینده ما زیرک و هوشیار است و خودش معنا را شاید بهتر از ما استخراج کند. گردآوری گورانی های حسن زیرک را قبلا مردی از دیار سنندج انجام داده است. از دیگر سو ما بهترین لغات و واژه ها را در ترانه های زیرک می یابیم. اگر به گردآوری فرهنگ زیرک همت گمارید یک فرهنگ عالی زبان کردی خواهیم داشت.                                                                                        

آقای قریشی مجری برنامه با بیان اینکه شعری که شاعرش معلوم نباشد را شعر همه کس می گویند؛ اما این به آن معنا نیست که عوام آن را سروده اند و من از این نظر با ماموستا ئاسو هم نظرم. آقای نیساری معنا را با نثر زیبایی گلچین کرده اند اما باید توجه داشت که معنا همه ما از یک شعر یکسان نیست و نظر شخصی ما در آن دخیل است. در کتاب آقای نیساری سعی شده از معنای شخصی ابیات فاصله بگیرد و آرا گذشتگان را مبنای تفسیر قرار دهد.  ایشان تاکید کردند: من چنین تفسیری از ترانه را نمی پسندم اما تفاسیر بسیار کامل و پرمایه هستند و زبان ادبی پرو پیمانی دارند.

سخنران بعدی آقای عمر محمدی از شهر اشنویه بودند. ایشان با بیان انواع دسته بندی های نقد محتوایی افزودند: نقد محتوایی به صورت کمی و کیفی انجام می شود و تاریخ آن به یونان باستان می رسد. بعدها تفسیر و شرح به کتاب مقدس راه یافت. تفسیر از قرن هجدهم به بعد حالت علمی به خود گرفت و روانشناسان، جامعه شناسان  و فیلسوفان از زوایای مختلف آن را تفسیر کردند. آقای نیساری دراین کتاب ساده ترین حالت تفسیر را برگزیده اند. آقای نیساری در این کتاب دو دغدغه دارند: اول شخصیت های فولکلور همچون حسن زیرک، علی مردان، عباس کمندی، محمد ماملی، کریم کابان و ....دوم  محتوای ترانه ها که شاخه های مختلفی دارد و آقای نیساری شاخه عشق و جدایی و وصال و غربت را به ویژه برای زنان مورد تاکید قرار داده است. ایجاد مانع برای عشق بانوان به ویژه در جامعه مرد سالار دیروز بسیار روی داده و پدیده غالبی بوده است.  آقای نیساری در خه زینه هه رمان از شرح استقرایی و استفهامی برای انتقال جزئیات زیبایی اثر  و فهم و درک جزئیات اثر استفاده کرده است. همچنین ایشان از نصایح ارزنده گذشتگان نیز برای استخراج معنای ترانه بهره برده است. نویسنده در مرحله دوم  لایه اینتوگرافیک (یک مفهوم جامعه شناسانه) را برای انتقال معنا به کار می برد. آقای محمدی با استفاده از مفهوم عینیت و انتزاع به بررسی پاره ای از ترانه ها از جمله « مال له مریوان دل له درویشان/ مردن خوشتره له ئاخ هه لکشیان» ، « ده ترسم بمرم نه تبینمه وه / به جوانه مرگی سه ر بنیمه وه » و « که وته نیوانمان هه و که ژ و هه و کو / مه گه ر بای شه مال بمگه یینه به تو» پرداخت. این فرهنگی و پژوهشگر معاصر در خاتمه به نکات ضعیف اثر اشاره کرد و افزود: بیشتر تفاسیر آقای نیساری به لایه های بیرونی معنا پرداخته و معنایی عمیق در آن به چشم نمی آید؛ همین مسئله باعث می شود دچار کلیشه شود و بسیاری از مفاهیم عمیق نادیده گرفته شود. تاکید نویسنده یا شارح بیشتر به صورت سلیقه ای اعمال شده است این در حالی است که برخی از ترانه های یک معنای عمومی دارند و نیازی به شرح ندارند. فقط برخی از ترانه ها که به شعر نزدیک می شوند نیازمند تفسیراند. شارح زاویه دوربین را از نگاه خود تنظیم می کند و همین امر باعث شناخت سطحی از معنا می شود. آقای نیساری در این کتاب سبک دلدادگی و شاخه های مرتبط با آن را برجسته کرده و سایر مفاهیم را در متن نادیده گرفته است.

آقای قریشی برنامه را با یک سوال ادامه داد: ما اگر گل زیبایی ببینیم، چه کارش می کنیم؟ همه ما گل را از شاخه جدا کرده و بو می کنیم. در گذشته هم چون زن را دوست داشتیم او را در قفس زندانی می کردیم. اثر آقای نیساری نهایت درد و رنج زنان را نشان می دهد( تواوی قور به سه ری ژن).

دکتر حسین میکائیلی منتقد بعدی خه زینه هه رمان بود. ایشان این اثر را نیازمند معرفی دانست تا نقد و تصریح کرد: آقای نیساری ادعایی در مورد تفسیر نداشته اند و هدف را گلچین ترانه های فولکلور با رویکرد عاشقانه عنوان کرده اند. پس این اثر را نمی توان به صورت آکادمیک نقد کرد. در حقیقت آقای نیساری به شیوه خودش خواسته به صورت زیباشناسانه به شعر و ترانه کردی بپردازد. شرح ایشان مثل شرح ملاکریم مدرس برای دیوان نالی نیست بلکه به زبانی احساسی و رمانتیک ترانه عاشقانه را تفسیر کرده است. این استاد دانشگاه زبان روان و نثر زیبای کتاب را نقطه قوت آن دانست و افزود: با تورق کوتاه کتاب می توانیم این زیبایی را ببینیم. او زن و طبیعت را دو مسئله مهم در دلدادگی می داند فقط در جایی می گوید شاید بوی وطن از بوی بدن زن خوشتر باشد! نثر نیساری در برخی جاها مثل صفحه 55 به شعر نزدیک می شود، گاهی کلمات قصار در آن وارد می شود مثل صفحه 70  . واژه های اصیل و زیبا در متن این اثر بسیار خوب جای گرفته اند و نویسندگان جوان می توانند از آن نهایت استفاده را بنمایند از جمله جیفان گه رم، جیفان سارد، په ر په رک ، ده م ویشکی، نه شاز، به شوین نانی بالدار که وتن، گولبزار، گه رمه روانین، وایلوکه گیری و ... دکتر میکائیلی به نکات ضعیف اثر اشاره کرد و تاکید کرد: بخشی از شرح ها می توان جا به جا کرد و لازم است که معنی ترانه ها مستقل و جدا از هم باشد. هر چند نثرها بسیار زیباست اما شرح ها کلی و عمومی است. امانتداری در نقل قول ها کمرنگ است و حق مطلب ادا نشده است برای نمونه صفحه 133 کتاب. مسئله دیگر چاپ و تولید کتاب در بوکان است که اکثر کتابهایشان با غلط های املایی و نگارشی همراه است که عدم استفاده از ویراستار معضل عمده آن است.

آقای قریشی با اشاره به رسالت قلم افزود: جدایی بین خرافه و حقیقت وظیفه متن است. ادبیات شفاهی جای تغییر و دگرگونی دارد. در حال حاضر اگر به یت از میان برود، ما شاهد مرگ ادب شفاهی خواهیم بود. از دوستانی که توانمند هستند تقاضا داریم به داد فولکلور برسند. یادم است عباس کمندی می گفت: کوره وه رن ئه وه ی له سینگی من دایه بینوسن، من پولم نیه ئیوه هه تانه! ایشان اشاره ای دیگر به محتوای ترانه ها داشتند و تاکید کردند: بوی زنانگی از برخی اشعار به مشام می رسد و گویا سروده زن باشد تا مرد.

اجرای به یتی حه یران توسط آقای علی فروتن از میان برنامه های این جلسه بود. بعد از ایشان نوبت رسید به آقای رزگار باوردی مقدم. ایشان قبل از پرداختن به محتوای خه زینه هه رمان از مسئولان امر تقاضا کرد انجمن ادبی شماره یک بوکان را دوباره بازگشایی نمایند چرا که رقابت دو انجمنی بهتر از تک انجمن خواهد بود. آقای باوردی مقدم با اشاره به زندگی نامه آقای نیساری  افزود: خه زینه هه رمان  گلچینی است از ترانه های فولکلور. ادب فولکلور شانزده شاخه دارد از جمله: چیروک یا افسانه، سرگذشت، ترانه (گورانی)، پند و اندرز (قسه ی نسته ق)، طنز( گالته و گه پ)، به یت یا چریکه و ... در خه زینه هه رمان به ترانه پرداخته شده است. به نظر من بهترین کتاب در این حوزه همان کتاب دکتر عزالدین مصطفی رسول از انتشارات سه رده م است که گردآوری خوبی از ترانه های فولکلور داشته است. آنچه مسلم است اینکه نقد فولکلور در کشور ما یا اندک است و یا ضعیف. تا به حال هم فولکلور ما از نقد محروم بوده است. من چنین شرحی هایی مثل خه زینه هه رمان را برای ترانه نمی پسندم. به نظرم باید این آثار را به صورت گروهی گردآوریم مثل همان کاری که بورخس در ایتالیا یا برادران گریم در آلمان انجام دادند. در ادامه آقای باوردی مقدم به شاخه های اصلی ادبیات پرداخت و افزود: از بین سه شاخه تئوری ادبی، تاریخ ادبی و نقد ادبی توجه کاک صلاح به نقد ادبی بوده است چرا که من در اثر نشانی از تئوری ادبی ندیدم. فولکلور از ظرف و ظروف تا به یت و حیران را در برمی گیرد، در ادبیات شفاهی ما صداها بیشترین فراوانی را دارند. حتی در تصنیف آشور هم که به موسیقی مربوط می شود ما بخشی به نام بیات کرد داریم. این نشان میدهد فولکلور ما در سایر ممالک نیز نفوذ کرده است د رحالیکه ما خود از آن بی خبریم. ترانه کردی کهن ترین بخش فولکلور است(به شیکه له هونراوه ی لیریی). ترانه انواع مختلفی دارد: عاشقانه، آیینی (بخصوص قبل از اسلام مثل درخت اسوری)، شوانی (چوپانی مثل بهاره، پاییره، مانگا دوشین، لاواندنه وه و ...) . اینها بخش مهمی از فولکلور کردی را تشکیل می  دهد. به گفته گوگول ترانه تاریخ یک ملت است. برخی ترانه ها ریشه آیین دارند مثلا به گفته دکتر عز الدین مصطفی رسول قه تاره  و هوره (ئاهورا) از آیین زردشت به ما رسیده اند.  این پژوهشگر ادب کردی با اشاره به خدمت کتاب به تاریخ فولکلور کردی افزود: بزرگانی چون هیمن، گوران و شریف به شیوه سهل ممتنع شعر سروده اند تا برای همه مردم قابل هضم باشد. لازم بود در کتاب خه زینه هه رمان ژانرها هم مشخص شود. از نظر من شعر مولوی یا خیام در بازه ادب فولکلور نمی گنجد. برای نمونه برای یکی از اشعار ماموستا هیمن 15 ستران با آوازهای مختلف ساخته شده است اما هیچ کدام فولکلور نیستند. ماموستا ئاسو فرم فولکلور را بسیار زیبا توضیح دادند. ما حتی در فولکور بیت داریم به نام «تاک» که تک مصرعی است و بسیار پرمعنا. در ترانه فولکلور حتی مصرع دوم می تواند آزاد باشد و معنایی دیگر بدهد. اما خواننده ها یا ترانه خوان ها گاهی چندین تاک را به هم متصل می کنند و یک آواز برای آن می سازند. آقای باوردی مقدم تشبیه  و زیبایی شناسی را زیباترین عنصر خه زینه هه رمان دانست مثل قد را به شمشال، دندان را به مراورید، ابرو را به تیر و کمان. عنصر برجسته دیگر در این اثر وطن و عشق به آن است که در این اثر به اندازه عشق به زن بزرگ شده است.

لیلا بهرام بیگی متخلص به لاو لاو منتقد بعدی  کتاب خه زینه هه رمان بود. خانم لاو لاو با اشاره به محتوای کتاب خاطرنشان ساخت: در خه زینه هه رمان به خوبی طعم شیرین دلدادگی و جور ظالم را می چشیم. آقای نیساری قصری بنا نهاده سرشار از احساس و دانش. این احساس عاشقانه به خوبی از زبان زنان و مردان سرزمین ما روایت شده و تفاسیر ترانه ها نشان از دانش آقای نیساری است. ایشان با خوانش بخشی از مقدمه کتاب آن را ادای دین به شاعران و خواننده هایی دانست در که طول زمان القاب نامناسبی چون لوتی، به زم گیر و ... را یدک می کشیدند. این بانوی شاعر خه زینه هه رمان را پیوندی بین شعر کلاسیک و گورانی دانست و افزود: شاعران همواره با دیده احترام به خواننده ها نگریسته اند . خانم بهرام بیگی اشاراتی به اوزان گورانی کردی داشتند و تصریح کردند: در گورانی معنا مهم تر از وزن است ، به همین دلیل ما شاهد هستیم که برخی از اوزان آن اشکال دارد. من به عنوان یک زن به این کتاب افتخار می کنم و حس می کنم صدایم بلندتر از گذشته به گوش مردان می رسد. خانم لاو لاو به سنتهای نامناسب گذشته علیه زنان از جمله ژن به ژنه ، ماره کردن له سه ر لانک اشاره کرد و تاکید کرد: دردی که زنانی متحمل شده اند را کسی نتوانسته دوا کند (نه نوشته ی مه لا نه دوعای سه یی / هیچی به فریای دله که م نه گه یی). امروز هم ثروت ملاک مهمی است و عاشق همواره از عشق می نالد. اکثر ترانه ها از زبان مرد گفته شده که شاید شرم و حیای زنانه مانع از آن بوده که زن غوغای درونش را به ترانه بسپارد. ذکر محل سرودن ترانه و تفاسیر شاعرانه از آن در کنار احترام به شاعران و شخصیتهایی چون زیرک از دیگر نقاط قوت این کتاب است. وی با بیان اینکه ترانه سرگذشت ملت ماست به سخنانش خاتمه داد.

سخنران بعدی آقای محمدیوسف فقه رسول بود. ایشان در معرفی کتاب آقای نیساری چنین گفتند: نیساری بهترین ترانه ها را انتخاب و آن را تفسیر نموده است. او به نکات زیبا و سرگذشتهای مرتبط با ترانه هم توجه داشته است. به نظر من نیساری هم مانند خانی که عشقش بهانه ای برای سرودن مه م و زین شد، بهانه ای جسته تا عشق و احساس خود را در قالب این تفاسیر بیان کند. اوبا داشتن بیش از 18 اثر چاپی خدمت بزرگی به ادبیات کردی نموده است. آقای فقه رسول از نسل باسواد امروز گلایه کرد و افزود: هر کس نتواند با زبان مادری بنویسند و بخواند از نظر من بی سواد است. از دوستان می خوام منتظر بودجه دولت نباشند و خود اقدام نمایند. مثل نیساری فعالانه حرکت کنند و او را سرمشق خویش قرار دهند. مطمئن باشید کسی غیر از خود ما دلسوز ما نخواهد بود.

آقای گردیگلانی در سخنانی کوتاه آقای نیساری را استاد خویش خواند و تاکید کرد: استاد شما اولین کسی بودید که سروه را به من شناساندید. چاپ اثر  مفیدتان را تبریک می گویم و ان شاالله در آینده نقدی نوشته و در مجلات چاپ می کنم.

خانم کبری کاک اللهی دیگر بانوی منتقد این جلسه بود. ایشان دانش آقای نیساری و زبان شیرین و پرملات وی را ستود و هر ورق از کتاب را گنجی و سرگذشتی و شوری دانست. این شاعر بوکانی تغییر از توجه به دنیای مدرن و بازگشت به گذشته را نقطه قوت این اثر فولکور عنوان کرد.

قادر آزمند دبیر و پژوهشگر بوکانی آخرین منتقد این جلسه بود. ایشان با بیان اینکه بسیاری از نکات مربوط به کتاب را اساتید قبلی بیان داشتند افزود: به نظر من کاک صلاح خودش گنجی جاوید است که بخشی از گنج جاوید کردی را گردآورده است. زبان نوشته های ایشان خودمانی بوده و بویی کردستان می دهد. اگر به ترجمه های ایشان هم نگاهی بیفکنید ، فکر نمی کنی اصل آن به زبانی غیر از کردی باشد. نیساری واژه های کهن را زنده کرده و سخنان تازه از نثر ایشان شنیده می شود. آقای آزمند با خوانش یکی از ابیات فولکلور اهمیت و قدرت شعرهای آن را از دیدگاه ماموستا هیمن بیان داشت و افزود: ما افراد زیادی داشتیم مثل علی کردار، حسن زیرک و ... که حتی در روستای خودشان شناخته شده نبودند. ما درباره فولکلور کم نوشته ایم. در گذشته در هر روستا 7-8 نفر بودند که مثل علی کردار و حمه جان سینه شان دریای فولکلور کردی بود. گردآوری و ثبت این دریا قبل از مرگ حاملان آن وظیفه امروز نسل جوان و باسواد ماست. کسی چون برایم دولت برای اینکه فولکلور بیاموزد ، چوپان استادش شد تا در ازای آن به یت و حه یران یاد بگیرد. این منتقد و دبیر آموزش و پرورش  عشق در میان اکراد را ستود و تاکید کرد: این عشق پاکی و تعهد را با هم دارا بوده است. ایشان در خاتمه اثر را نیازمند ویراستاری دانست  و افزود: نیساری هر چه به ذهنش آمده نوشته در حالیکه لازم است برخی از ترانه های را از منبع موثق بگیرد. بهتر است در بحث فولکلور نقش زنان هم دیده شود و بانوان عزیز با خودباوری پا به این عرصه بگذارند.

این جلسه با پذیرایی از حاضران، نمایشگاه و فروشگاه کتاب خه زینه هه رمان، اهدای یک جلد از کتاب به کتابخانه مرکزی بوکان، توزیع هفته نامه پیام بهاران و عکس دسته جمعی حاضران به پایان رسید.


داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo